Astım

Genel Bilgiler

Astım, hava yollarınızın daraldığı ve şiştiği ve ekstra balgam üretebildiği bir durumdur. Bu, nefes almayı zorlaştırabilir ve öksürüğü, nefes verirken ıslık sesine ve nefes darlığına yol açabilir.

Bazı insanlar için astım küçük bir sıkıntıdır. Diğerleri için günlük aktivitelere müdahale eden ve hayatı tehdit eden astım krizine yol açabilen büyük bir sorun olabilir.

Astım tedavi edilemez, ancak ortaya çıkan belirtileri kontrol edilebilir. Astım sıklıkla zamanla değiştiğinden, belirtilerinizi ve şikayetlerinizi takip etmek ve tedavinizi gerektiği gibi ayarlamak için doktorunuzla birlikte çalışmanız önemlidir.

Astım Belirtileri Nelerdir?

Astım belirtileri kişiden kişiye değişir. Nadiren astım ataklarınız olabilir, semptomlarınız yalnızca belirli zamanlarda – örneğin egzersiz yaparken – veya her zaman semptomlarınız olabilir.

Astım belirtileri ve şikayetleri şunları içerir:

• Nefes darlığı

• Göğüste sıkışma veya ağrı

• Çocuklarda astımın yaygın bir belirtisi olan nefes verirken hırıltı

• Nefes darlığı, öksürük veya hırıltı nedeniyle uyku sorunları

• Soğuk algınlığı veya grip gibi bir solunum yolu virüsü tarafından kötüleşen öksürük veya hırıltılı solunum atakları

Astımınızın muhtemelen kötüleştiğine dair işaretler şunları içerir:

• Daha sık görülen ve rahatsız edici olan astım belirti ve semptomları

• Akciğerlerinizin ne kadar iyi çalıştığını kontrol etmek için kullanılan bir cihazla (tepe akış ölçer) ölçüldüğü üzere artan nefes alma zorluğu

• Daha sık inhaler kullanma ihtiyacı

Bazı insanlar için, belirli durumlarda astım belirti ve semptomları alevlenir:

• Hava soğuk ve kuru olduğunda daha kötü olabilen egzersize bağlı astım

• Kimyasal dumanlar, gazlar veya toz gibi işyeri tahriş edici maddeler tarafından tetiklenen mesleki astım

• Polen, küf sporları, hamamböceği atıkları veya evcil hayvanlar tarafından dökülen deri parçacıkları ve kuru tükürük gibi havadaki maddeler tarafından tetiklenen alerji kaynaklı astım (hayvan tüyü)

Ne Zaman Doktora Görünmelisiniz?

Şiddetli astım atakları yaşamı tehdit edici olabilir. Belirtileriniz ve semptomlarınız kötüleştiğinde ve acil tedaviye ihtiyacınız olduğunda ne yapacağınızı belirlemek için doktorunuza danışın. Astım acil durumunun belirtileri şunlardır:

• Nefes darlığı veya hırıltılı solunumun hızla kötüleşiyorsa

• Hızlı rahatlatıcı bir inhaler kullandıktan sonra bile iyileşme yoksa

• Minimum fiziksel aktivite yaparken nefes darlığı oluyorsa

Doktorunuza başvurun

Doktorunuza Görünme Kriterleri:

• Astımınız olduğunu düşünüyorsanız. Birkaç günden uzun süren sık öksürüğünüz veya hırıltınız varsa veya astımın diğer belirti ve semptomlarından herhangi biri varsa, doktorunuza danışın

Astımı erken tedavi etmek, uzun vadeli akciğer hasarını önleyebilir ve durumun zamanla kötüleşmesini önlemeye yardımcı olabilir.

• Tanıdan sonra astımınızı izlemek için. Astımınız olduğunu biliyorsanız, kontrol altında tutmak için doktorunuzla birlikte çalışın. İyi uzun süreli kontrol, günden güne daha iyi hissetmenize yardımcı olur ve yaşamı tehdit eden astım krizini önleyebilir.

• Astım semptomlarınız kötüleşirse. İlacınız semptomlarınızı hafifletmiyorsa veya hızlı rahatlama inhalerinizi daha sık kullanmanız gerekiyorsa hemen doktorunuzla iletişime geçin. Doktorunuz mümkünse göğüs hastalıkları uzmanı olsun.

Önce doktorunuza danışmadan reçete edilenden daha fazla ilaç almayın. Astım ilacını aşırı kullanmak yan etkilere neden olabilir ve astımınızı daha da kötüleştirebilir.

• Tedavinizi gözden geçirmek için. Astım sıklıkla zamanla değişir. Belirtilerinizi tartışmak ve gerekli tedavi ayarlamalarını yapmak için doktorunuzla düzenli olarak görüşün.

Astım Nedenleri

Neden bazı insanların astımı olurken diğerlerinin almadığı açık değildir, ancak muhtemelen çevresel ve kalıtsal (genetik) faktörlerin bir kombinasyonundan kaynaklanmaktadır.

Astım tetikleyicileri

Alerjileri (alerjenler) tetikleyen çeşitli tahriş edici maddelere ve maddelere maruz kalmak, astımın belirti ve şikayetlerini tetikleyebilir. Astım tetikleyicileri kişiden kişiye farklılık gösterir ve şunları içerebilir:

• Polen, ev tozu akarları, küf sporları, evcil hayvan tüyü veya hamamböceği atıkları gibi havayla taşınan alerjenler

• Soğuk algınlığı gibi solunum yolu enfeksiyonları

• Fiziksel aktivite

• Soğuk hava

• Duman gibi hava kirleticileri ve tahriş edici maddeler

• Beta blokerler, aspirin ve ibuprofen (Advil, Motrin IB, diğerleri) ve naproksen sodyum (Aleve) gibi nonsteroid antiinflamatuar ilaçlar dahil olmak üzere belirli ilaçlar

• Güçlü duygular ve stres

• Karides, kuru meyve, işlenmiş patates,antep fıstığı, bira ve şarap gibi bazı yiyecek ve içeceklere eklenen sülfitler ve E330 benzeri  koruyucular

• Gastroözofageal reflü hastalığı (GÖRH), mide asitlerinin boğazınıza geri döndüğü bir durum

Risk faktörleri

Astım geliştirme şansınızı artıran bir dizi faktörün olduğu düşünülmektedir.:

• Ebeveyn veya kardeş gibi astımlı bir kan akrabanızın olması

• Kırmızı, kaşıntılı cilde neden olan atopik dermatit veya burun akıntısı, tıkanıklık ve kaşıntılı gözlere neden olan saman nezlesi gibi başka bir alerjik duruma sahip olmak

• Aşırı kilolu olmak

• Sigara tiryakisi olmak ya da pasif dumana maruz kalmak

• Egzoz dumanlarına veya diğer kirlilik türlerine maruz kalmak

• Çiftçilik, kuaförlük ve imalatta kullanılan kimyasallara maruz kalmak

Astımın İstenmeyen Yan Etkileri Nelerdir?

• Uyku, iş ve diğer aktiviteleri engelleyen belirti ve semptomlar

• Astım alevlenmeleri sırasında işten veya okuldan hasta günler

• Şiddetli astım atakları için acil servis ziyaretleri ve hastaneye yatışlar

• Şiddetli astımı durdurmak için kullanılan bazı ilaçların uzun süreli kullanımından kaynaklanan yan etkiler olabilir

Doğru tedavi, astımın neden olduğu hem kısa hem de uzun vadeli komplikasyonları önlemede büyük bir fark yaratır.

Astımda Önleyici Faliyetler

Astımı önlemenin bir yolu olmasa da, siz ve doktorunuz durumunuzla yaşamak ve astım ataklarını önlemek için adım adım bir plan tasarlayabilirsiniz.

• Astım eylem planınızı takip edin. Doktorunuz ve sağlık ekibinizle birlikte ilaç almak ve astım atağını yönetmek için ayrıntılı bir plan yazın. O zaman planınızı takip ettiğinizden emin olun.

Astım, düzenli izleme ve tedavi gerektiren devam eden bir durumdur. Tedavinizin kontrolünü elinize almak, hayatınızın kontrolünün sizde olduğunu hissetmenizi sağlayabilir.

• Grip ve zatürre aşısı olun. Aşılarla güncel kalmak, grip ve zatürrenin astım alevlenmelerini tetiklemesini önleyebilir.

Astım tetikleyicilerini belirleyin ve bunlardan kaçının. Astımınıza neyin neden olduğunu veya kötüleştirdiğini öğrenin ve bu tetikleyicileri önlemek için adımlar atın.

• Nefesinizi izleyin. Hafif öksürük, hırıltı veya nefes darlığı gibi yaklaşan bir saldırının uyarı işaretlerini tanımayı öğrenebilirsiniz.

Ancak, herhangi bir belirti veya semptom fark etmeden önce akciğer fonksiyonunuz azalabileceğinden, en yüksek hava akışınızı bir ev tepe akış ölçer ile düzenli olarak ölçün ve kaydedin. Bir tepe akış ölçer, ne kadar zor nefes alabileceğinizi ölçer. Doktorunuz size evde en yüksek akışınızı nasıl izleyeceğinizi gösterebilir.

• Astım ataklarınızı erken tespit edin ve tedavi edin. Hızlı davranırsanız, şiddetli bir atak geçirme olasılığınız azalır.

• İlaçlarınızı reçete edildiği şekilde alınız. Astımınız düzeliyor gibi görünse bile, önce doktorunuzla konuşmadan ilaçlarınızı değiştirmeyin. Her doktor ziyaretinde ilaçlarınızı yanınızda getirmeniz iyi bir fikirdir. Doktorunuz ilaçlarınızı doğru kullandığınızdan ve doğru dozu aldığınızdan emin olabilir.

• Artan hızlı rahatlama inhaler kullanımına dikkat edin. Kendinizi albuterol gibi hızlı rahatlama inhalerinize güvenirken bulursanız, astımınız kontrol altında değildir.

Anka Hastanesi Göğüs Hastalıkları Ekibi tarafından hazırlandı

Anka Hastanesi
Yaklaşık 1 saat içerisinde cevap verebilir.
Anka Hastanesi
Merhaba, Size nasıl yardımcı olabilirim?
05:44